Wat verandert er dit jaar aan de bedrijfsopvolgingsregeling?
De bedrijfsopvolgingsregeling, meestal afgekort tot BOR, is een fiscale regeling die het overnemen van een bedrijf bij overlijden of schenking lichter belast dan andere erfenissen of schenkingen. Het is bekend dat deze regeling regelmatig wordt aangepast: de voorwaarden, drempelbedragen en percentages worden periodiek herzien. Wat er precies verandert en per wanneer, staat niet in dit artikel als vaststaand feit, omdat wetgeving op dit vlak jaarlijks kan schuiven en de actuele stand alleen betrouwbaar is via de Belastingdienst of een fiscalist.
Voor wie dit uitmaakt: iedereen die een bedrijf runt en nadenkt over overdracht aan een opvolger, en iedereen die als erfgenaam of partner betrokken raakt bij een overlijden waarbij een onderneming in het spel is. Ook een directeur-grootaandeelhouder die zijn aandelen ooit wil overdragen aan een kind of mede-eigenaar valt hieronder. De regeling raakt dus niet alleen de ondernemer zelf, maar ook degene die het bedrijf ooit erft.
Wat de regeling precies doet
Bij een overlijden of een schenking wordt normaal gesproken erfbelasting of schenkbelasting geheven over de waarde van wat iemand ontvangt. Voor ondernemingsvermogen geldt een uitzondering: onder voorwaarden blijft een deel van de waarde van het bedrijf buiten de heffing, en over het resterende deel geldt vaak een lager tarief of uitstel van betaling. Het idee achter de regeling is dat een bedrijf niet gedwongen zou moeten worden om te sluiten of personeel te ontslaan omdat de opvolger de belasting over de bedrijfswaarde niet kan betalen.
De voorwaarden om voor deze regeling in aanmerking te komen zijn gedetailleerd. Ze gaan onder meer over hoe lang de erflater of schenker het bedrijf al bezat, hoe lang de opvolger het bedrijf moet voortzetten, en welk deel van het vermogen daadwerkelijk als ondernemingsvermogen telt. Deze details veranderen van jaar tot jaar en zijn precies de reden waarom dit onderwerp aandacht verdient bij iedere jaarwisseling.
Waarom de regeling vaak wordt aangepast
De wetgever herziet de bedrijfsopvolgingsregeling met enige regelmaat, onder meer omdat de regeling wordt gebruikt door zowel kleine familiebedrijven als door grotere vermogens die de regeling inzetten om belasting te besparen. Aanpassingen kunnen gaan over de hoogte van vrijstellingen, de duur van bezits- en voortzettingseisen, of de definitie van wat precies als ondernemingsvermogen telt. Voor de lezer van dit artikel is vooral relevant dat een regeling die vorig jaar gunstig uitpakte, dit jaar op een ander punt kan zijn aangescherpt of juist verruimd.
Omdat de regeling onderdeel is van de fiscale wetgeving, en niet van de basisregistratie personen of gemeentelijke procedures waar nabestaandenia.nl doorgaans over schrijft, geven wij hier bewust geen cijfers of percentages. Die informatie hoort thuis bij de Belastingdienst of bij een fiscalist die de actuele stand van de wet kent en kan beoordelen hoe die op een specifieke onderneming van toepassing is.
Wat dit betekent bij een overlijden
Als een ondernemer overlijdt en er een bedrijf in de nalatenschap zit, is de vraag of de bedrijfsopvolgingsregeling van toepassing is vaak een van de eerste dingen die de erfgenamen of de betrokken adviseur uitzoeken. Dat gebeurt naast de gebruikelijke stappen die bij een overlijden geregeld moeten worden, zoals het informeren van instanties en het aanvragen van een verklaring van erfrecht. Wie in kaart wil brengen welke algemene stappen bij een overlijden aan de orde zijn, kan dat doen via een paar vragen beantwoorden en een overzicht met stappen ontvangen.
De termijn voor de aangifte erfbelasting staat los van de vraag of de bedrijfsopvolgingsregeling van toepassing is: die aangifte moet sowieso binnen de daarvoor geldende termijn worden gedaan, en de regeling wordt daarbinnen toegepast als aan de voorwaarden is voldaan. Het is dus geen kwestie van uitstel vragen omdat de BOR nog uitgezocht moet worden, maar van tijdig starten met dat uitzoekwerk.
Wat u nu al kunt doen
Als een bedrijfsoverdracht of -overname in de toekomst speelt, is het zinvol om niet te wachten tot een overlijden zich voordoet. Een fiscalist of notaris kan beoordelen hoe de huidige voorwaarden op de specifieke bedrijfssituatie uitpakken, en welke stappen op voorhand genomen kunnen worden. Voor de bredere administratieve kant van een overlijden, zoals welke instanties bericht moeten krijgen en welke termijnen daarbij horen, biedt de kennisbank per situatie een overzicht van wat er geregeld moet worden.
Wie wil weten hoe nabestaandenia.nl aan zijn informatie komt en waarom bepaalde onderwerpen, zoals fiscale regelingen, bewust worden doorverwezen naar een specialist, leest dat op de pagina die uitlegt waar de informatie vandaan komt. Vragen die vaker terugkomen over de grens tussen wat nabestaandenia.nl wel en niet doet, staan verzameld op het overzicht met veelgestelde vragen.
Waar u de actuele stand vindt
De meest betrouwbare bron voor de actuele bedragen, percentages en voorwaarden van de bedrijfsopvolgingsregeling is de Belastingdienst, aangevuld met advies van een fiscalist of notaris die de situatie van de onderneming kent. Nabestaandenia.nl legt uit wat er algemeen speelt rond een overlijden en welke administratieve stappen daarbij horen, maar doet geen fiscale of juridische uitspraak over een specifieke bedrijfssituatie.
Wilt u eerst overzicht van de administratieve kant van een overlijden, los van de fiscale details? Doe de gratis quick-scan of bekijk de onderwerpen in de kennisbank om te zien welke stappen op uw situatie van toepassing zijn.