De meestgemaakte fout bij het aanvragen van een verklaring van erfrecht is dat erfgenamen dit document opvragen voordat duidelijk is wie de erfenis aanvaardt, of juist wachten tot een bank of instantie erom vraagt en dan tegen vertraging aanlopen. Een verklaring van erfrecht kan pas compleet worden opgesteld als bekend is wie de erfgenamen zijn en of zij de erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Wordt die keuze overgeslagen of te laat gemaakt, dan moet de notaris het document later aanpassen of opnieuw opstellen.
Deze fout ontstaat meestal niet uit onzorgvuldigheid, maar uit onbekendheid met de volgorde. Mensen denken dat de verklaring van erfrecht een formaliteit is die je "gewoon even regelt", terwijl het juist een sluitstuk is van een aantal stappen die daarvoor al genomen moeten zijn.
Wat een verklaring van erfrecht precies is
Een verklaring van erfrecht is een document dat een notaris opstelt. Daarin staat wie de erfgenamen zijn, hoe de erfenis is verdeeld en wie bevoegd is om namens de erfenis te handelen, bijvoorbeeld om een bankrekening op te heffen of een huis te verkopen. Banken, de Belastingdienst en het Kadaster vragen dit document vaak op voordat zij iets overzetten of uitkeren. Het is geen wettelijke verplichting om een verklaring van erfrecht aan te vragen, maar in de praktijk komt u er bij een erfenis met meerdere erfgenamen of bezittingen zelden omheen.
Waarom de volgorde zo belangrijk is
Voordat een notaris een verklaring van erfrecht kan opstellen, moet duidelijk zijn of er een testament is, wie de erfgenamen zijn volgens dat testament of volgens de wet, en welke keuze elke erfgenaam maakt over het al dan niet aanvaarden van de erfenis. Dat laatste heet aanvaarden en verwerpen: een erfgenaam kan een erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen, en die keuze heeft gevolgen voor eventuele schulden in de erfenis. Wordt de verklaring van erfrecht opgesteld voordat deze keuzes bekend zijn, dan is de kans groot dat het document later moet worden herzien. Dat kost extra tijd en vaak ook extra kosten bij de notaris.
Omgekeerd komt het ook voor dat erfgenamen te lang wachten met het aanvragen van de verklaring, bijvoorbeeld omdat zij denken dat dit vanzelf geregeld wordt. Banken en andere instanties handelen niet automatisch af zodra iemand overlijdt; zij wachten juist op de verklaring van erfrecht voordat zij iets vrijgeven. Zonder dat document blijven rekeningen geblokkeerd en kan een verkoop van onroerend goed niet worden afgerond.
Hoe u deze fout kunt voorkomen
Het helpt om eerst in kaart te brengen wie de erfgenamen zijn en welke bezittingen en schulden er zijn, voordat u een notaris benadert voor de verklaring van erfrecht. Een overzicht van de stappen die in uw situatie van toepassing zijn, kunt u gratis laten opstellen aan de hand van een paar vragen. Dat overzicht toont niet alleen welke stappen van toepassing zijn, maar ook in welke volgorde ze meestal gezet worden.
Het is ook verstandig om na te gaan welke instanties daadwerkelijk om een verklaring van erfrecht vragen. Niet elke bank of verzekeraar stelt dit verplicht, vooral niet bij kleinere bedragen. Een overzicht van instanties en de vraag of zij bericht van u nodig hebben of dit automatisch al krijgen, staat beschreven in de kennisbank met uitleg per situatie. Daar vindt u ook de achtergrond bij begrippen als aanvaarden, verwerpen en tenaamstelling, die allemaal een rol spelen voordat de verklaring van erfrecht wordt opgesteld.
Wanneer juridisch advies nodig is
Of een verklaring van erfrecht nodig is, en wanneer u die het beste aanvraagt, hangt af van de samenstelling van de erfenis en het aantal erfgenamen. Bij twijfel over de keuze tussen zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen, of bij een erfenis met schulden of een eigen bedrijf, is het gebruikelijk om een notaris of jurist te raadplegen voordat u stappen zet. Nabestaandenia.nl geeft geen juridisch of fiscaal advies en treedt niet namens u op; voor de beoordeling van uw eigen situatie verwijzen wij naar een notaris of de bevoegde instantie.
Hoe het regelplan tot stand komt en waar de informatie vandaan komt, leest u op de pagina over de werkwijze van nabestaandenia.nl.
Wilt u eerst zien welke stappen in uw situatie van toepassing zijn, zonder verplichtingen? Doe de gratis quick-scan of blader door de onderwerpen in de kennisbank om te zien wat er op welk moment geregeld moet worden.