Als u een scheiding niet doorgeeft aan de Belastingdienst, blijft die voor de berekening van toeslagen uitgaan van uw oude situatie. U en uw voormalige partner worden dan nog steeds gezien als één huishouden, met één gezamenlijk toetsingsinkomen. Dat kan ertoe leiden dat u toeslag ontvangt waar u eigenlijk geen recht meer op heeft, of juist te weinig toeslag krijgt terwijl u daar wel recht op zou hebben.
De Belastingdienst/Toeslagen rekent toeslagen zoals zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget uit op basis van uw huishouden en dat van uw eventuele toeslagpartner. Een toeslagpartner is, kort gezegd, de persoon met wie u een huishouden deelt in de zin van de wet die toeslagen regelt, de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen. Bij een scheiding eindigt dat partnerschap meestal op een bepaald moment, maar de Belastingdienst gaat daar pas van uit als u dat zelf doorgeeft of als de wijziging op een andere manier bij hen bekend wordt, bijvoorbeeld via de basisregistratie personen.
Waarom de gemeente het niet automatisch regelt
Een scheiding wordt niet vanzelf bij de Belastingdienst gemeld zodra de rechter de echtscheiding heeft uitgesproken. Wel verandert vaak de inschrijving in de basisregistratie personen, bijvoorbeeld als een van beide partners verhuist. Die wijziging in de basisregistratie personen kan de Belastingdienst gebruiken bij de controle van toeslagen, maar dat gebeurt niet altijd meteen. Zolang u de wijziging niet actief doorgeeft, loopt u het risico dat de berekening nog een tijd op de oude situatie gebaseerd blijft. Meer over wat er bij een scheiding allemaal verandert, leest u in het overzicht van stappen bij een scheiding.
Wat de gevolgen kunnen zijn
Als toeslagen zijn uitbetaald op basis van een situatie die niet meer klopt, kan de Belastingdienst die achteraf verrekenen. Dat betekent dat een bedrag dat u te veel heeft ontvangen, wordt teruggevorderd. Dat kan in één keer of in termijnen, afhankelijk van de hoogte van het bedrag en uw eigen situatie. Is er sprake van opzet of grove schuld bij het niet doorgeven van een wijziging, dan kan de Belastingdienst daarnaast een boete opleggen. Hoe die beoordeling precies verloopt en welke bedragen daarbij horen, is maatwerk van de Belastingdienst zelf; daar doen wij geen uitspraak over.
Omgekeerd kan het ook zijn dat u toeslag misloopt. Als uw inkomen na de scheiding lager is dan het gezamenlijke inkomen van voorheen, kunt u mogelijk recht krijgen op meer toeslag of op een toeslag die u voorheen niet kreeg. Zolang de wijziging niet is doorgegeven, wordt daar geen rekening mee gehouden en ontvangt u mogelijk minder dan waar u recht op heeft.
Wat dit voor een werkgever kan betekenen
Voor werkgevers en HR-afdelingen is dit onderwerp vooral relevant omdat werknemers er vragen over kunnen stellen, bijvoorbeeld bij een adreswijziging of een verzoek om de loonheffingskorting aan te passen. Toeslagen zelf lopen buiten de loonadministratie om en zijn een zaak tussen de werknemer en de Belastingdienst. Een werkgever hoeft een scheiding niet door te geven aan de Belastingdienst voor de toeslagen van een werknemer, maar kan wel te maken krijgen met een gewijzigd adres of rekeningnummer dat wel in de loonadministratie moet worden aangepast.
Wat u wel zelf kunt doen
De wijziging van uw situatie na een scheiding geeft u zelf door via Mijn Toeslagen op de website van de Belastingdienst, of telefonisch via de BelastingTelefoon. Daarnaast is het van belang de basisregistratie personen op orde te hebben, omdat gemeenten en andere instanties daar gegevens uit gebruiken. Welke instanties naar aanleiding van een scheiding nog meer bericht moeten krijgen, en in welke volgorde, kunt u in een paar vragen voor uw eigen situatie laten uitzoeken.
Omdat de precieze gevolgen afhangen van uw inkomen, uw woonsituatie en het moment waarop de scheiding juridisch rond is, kunnen wij hier geen uitspraak doen over wat dit voor uw eigen toeslagen betekent. Voor een beoordeling van uw persoonlijke situatie verwijzen wij naar de Belastingdienst/Toeslagen of naar een fiscalist. Hoe wij de informatie op nabestaandenia.nl samenstellen en waar die vandaan komt, leest u op de pagina over onze werkwijze.
Wilt u voor uzelf of voor een werknemer op een rij hebben welke stappen bij een scheiding horen, zonder meteen in alle wettelijke details te duiken? Doe de gratis quick-scan of lees de onderwerpen in de veelgestelde vragen over scheiden om te zien waar uw situatie staat.