Als een werknemer met pensioen gaat en daarna in het buitenland gaat wonen, verandert er iets aan de AOW-uitkering, aan het pensioen van het pensioenfonds en aan de belasting die daarover wordt ingehouden. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) betaalt de AOW ook in het buitenland uit, maar vaak met een andere hoogte dan in Nederland. Het pensioenfonds blijft uitkeren, maar de belastingheffing hangt af van het land waar de gepensioneerde gaat wonen en van het belastingverdrag dat Nederland met dat land heeft.
Voor u als werkgever verandert er op het moment van pensionering zelf meestal weinig: de arbeidsrelatie eindigt en de eindafrekening van loon, vakantiedagen en eventuele pensioenpremie verloopt zoals bij elke uitdiensttreding. Wat wel relevant is om te weten, is dat de voormalige werknemer na vertrek naar het buitenland zelf verantwoordelijk is voor het doorgeven van die verhuizing aan de SVB, het pensioenfonds en de Belastingdienst. Als HR-afdeling krijgt u daar normaal gesproken geen rol meer in, behalve wanneer er nog openstaande pensioenafspraken of een vertrekregeling zijn vastgelegd.
Wat verandert er aan de AOW
De AOW-uitkering wordt opgebouwd per jaar dat iemand in Nederland heeft gewoond of gewerkt, en dat verandert niet door een verhuizing naar het buitenland. Wat wel kan veranderen, is de hoogte van toeslagen die bij de AOW horen: sommige toeslagen zijn gekoppeld aan het kostenniveau van het woonland, via wat de SVB de woonlandfactor noemt. Die factor ligt in een aantal landen lager dan in Nederland, wat de uitkering kan beïnvloeden. De exacte percentages en de lijst van landen waarvoor dit geldt, staan op de website van de SVB en worden periodiek bijgewerkt.
Wat verandert er aan het pensioenfonds
Een pensioenfonds blijft de opgebouwde pensioenuitkering doorbetalen aan iemand die in het buitenland woont. De manier waarop dat gebeurt, en welke gegevens het fonds daarvoor nodig heeft, verschilt per fonds. Veel fondsen vragen periodiek een bewijs van in leven zijn, omdat controle op afstand lastiger is dan bij iemand die in Nederland woont. Ook hier geldt dat de gepensioneerde zelf verantwoordelijk is voor het doorgeven van een adreswijziging aan het fonds; een werkgever heeft daarin na uitdiensttreding geen formele rol meer, al kan het voor de goede orde prettig zijn dit bij het afscheid te benoemen.
Wat verandert er aan de belasting
Of er in Nederland nog belasting wordt ingehouden op AOW en pensioen, hangt af van het belastingverdrag tussen Nederland en het land waar iemand gaat wonen. Een belastingverdrag is een afspraak tussen twee landen over welk land belasting mag heffen over bepaald inkomen, zodat er niet twee keer wordt geheven over dezelfde uitkering. Niet elk land heeft zo'n verdrag met Nederland, en de afspraken verschillen per verdrag. De Belastingdienst houdt een overzicht bij van de landen waarmee een verdrag bestaat en van de hoofdlijnen daarvan.
Waarom dit voor werkgevers relevant kan zijn
Hoewel de meeste verplichtingen na pensionering bij de oud-werknemer zelf liggen, komt het voor dat een werkgever nog een rol speelt: bijvoorbeeld bij een pensioenregeling die het bedrijf zelf beheert, bij een vertrekregeling met uitgestelde betalingen, of bij vragen van een vertrekkende werknemer over wat er met zijn pensioen gebeurt. In die gevallen is het nuttig om te weten welke instanties de werknemer zelf moet informeren, en welke informatie daarbij vanzelf wordt doorgegeven tussen instanties en welke niet. Een overzicht van deze onderwerpen per levensmoment staat in de kennisbank met uitleg per situatie.
Omdat elke situatie net iets anders ligt, afhankelijk van het woonland en de pensioenregeling, geeft dit artikel geen uitspraak over wat er in een specifiek geval verandert. Voor de precieze gevolgen van een verhuizing naar een bepaald land is het pensioenfonds, de SVB of de Belastingdienst de aangewezen partij, en bij twijfel over de fiscale gevolgen is een jurist of fiscalist de juiste verwijzing.
Wilt u voor uw eigen organisatie snel zien welke stappen rond pensionering, verhuizing of overlijden van toepassing zijn op een medewerker, dan kunt u in een paar vragen een overzicht krijgen van wat er speelt. Ook de veelgestelde vragen over instanties en toeslagen geven op veel punten een eerste, feitelijk antwoord, en op de pagina hoe wij aan deze informatie komen leest u waar de onderliggende bronnen vandaan komen.