Wat moet ik regelen als ik uit elkaar ga zonder getrouwd te zijn?

Geen scheiding, wel praktische zaken om te regelen

Bij het beëindigen van een samenwoning zonder huwelijk is er geen wettelijke procedure zoals bij een echtscheiding. Er is geen rechter nodig en er is geen scheidingsprocedure zoals beschreven in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek. Dat boek gaat over het huwelijk en de echtscheiding, en die regels gelden niet voor samenwonenden. Dit betekent dat er geen wettelijke termijn is waarbinnen iets moet gebeuren. Wat er wel geregeld moet worden, hangt af van wat er samen is opgebouwd: een huurcontract, een koopwoning, gezamenlijke rekeningen, verzekeringen en eventuele kinderen.

Was er een samenlevingscontract, dan staat daarin vaak hoe de boedel (de gezamenlijke bezittingen en schulden) verdeeld wordt. Zonder contract is het aan de twee partners zelf om afspraken te maken over de woning, de spullen en de administratie. Ook toeslagen zoals huurtoeslag of zorgtoeslag moeten worden aangepast bij de Belastingdienst, omdat die vaak berekend zijn op het gezamenlijke inkomen. Was er een pensioenverdeling afgesproken in het samenlevingscontract, dan is het goed te weten hoe lang je hebt om de pensioenverevening te melden, ook al valt die regeling formeel onder een andere wet dan die voor gehuwden.

Waarom er geen wettelijke scheidingstermijn geldt

De Wet verevening pensioenrechten bij scheiding is geschreven voor huwelijken en geregistreerde partnerschappen, en is dus niet automatisch van toepassing op ongehuwd samenwonenden, tenzij dit specifiek is vastgelegd in een samenlevingscontract. Omdat er geen wettelijke scheidingsprocedure bestaat voor samenwoners, zijn er ook geen wettelijke termijnen die gelden zoals bij een echtscheiding. Wel gelden de gewone regels van instanties, zoals de meldingstermijnen van de Belastingdienst of de gemeente bij een adreswijziging. Voor wie twijfelt welke instanties zelf bericht krijgen en welke apart geïnformeerd moeten worden, is het overzicht over welke instanties automatisch bericht krijgen een goed startpunt.